آذربایجان ادبیاتی نین بو یوک و اونملی شاعیر لرینین کولگه سینده چوخ گوزل و قدرتلی شاعیرلر گیز لنیبدیرکی اولاری تانیماق رفرنس لرین آزلیقینا و اولان رفرنس لرینده الده اولماماقلیقینا گوره چوخ مشقتلی بیر ایشدیراو شاعیر لرین بیریده (مبرزا شفیع واضح تبریزی) دیرکی اونی اروپادا آذربایجاندان چوخ تانییللارو آذربایجانین رئالیستی ادبیاتینین19اونجو قرنده ان اونملی نماینده سی دیر تازالیقدا آقای (ابوالفضل علیمحمدی) گوزل وجه ده بو شاعیره گوره بیر کیتاب چاپا وئر میشلر کی اونو اخوماقی سیزلره تاپشیرماقی اوزومه وظیفه بیلیب کیتابی سیزلره تانیتدیر یرام.

کیتابین مشخصاتی:

آد:میرزاشفیع واضح تبریزی(شهره در اروپا.گمنام در ایران)

یازانی :ابوالفضل علیمحمدی

انتشارات:یاران

سایی:600جلد

بو کیتابی تبریزن و دوره شهر لرین معتبر کتابفروشی لارینداتاپا بیلر سیز

 

پیش گفتار کتاب:

میرزا شفیع واضح اگر نه بزرگترین امامعروفترین شاعر آذر بایجانی در کشور های اروپائی است در معروفیت این ادیب و متفکر وشاعر(بود نشتت)سیاح آلمانیکه ار شاگردان میرزا شفیع بود.فارغ از خدمت یاخیانتی که به آثار استادش کرده نقش عمده وچشمگیرداشتهاست.ازدیگرشاگردان بسیارمعروف میرزاشفیع

(میرزا فتحعلی آخوندزاده)اولین نمایشنامه نویس در کشورهای شرقی استکه تا آخر عمریاد ونام استادش را در هر محفلی گرامی داشت.اهمیت میرزا شفیع علاوه بر اشعار فارسی وترکی او که به زبانهای( انگلیسی.فرانسه.ایتالیائی.هلندی.نروزی.دانمارکی.لهستانی.

و روسی)تر جمه گشته و(رونبشتین)برروی برخی از آنها آهنگ

گذاشته استدر این نکته نیز هست که ایشان اولین نویسنده ی کتاب درسی به زبان ترکی در روسیه و موءسس

انجمن ادبی دیوان حکمت در تفلیس بودند.

در موردتاریخ تولد ووفات این میرزای تبریزی که سراسر عمرش را در گنجه وتفلیس گذرانده.چندان اختلاف نظر به چشم نمی خورداغلب تذکره ها و محققین تاریخ تولدش را(1794م )(1172ه .ش)ذکر کرده اند

الا دکتر حمید محمدزاده که (1792م)را تخمینا صحیح می دانند.تاریخ وفاتش راهم بدون استثناء سال1852م)

(1230ه .ش)ثبت نموده اند

قالب اشعار ترکی این شاعری که حدودشصت سال در آذربایجانزندگی کرده ولقب مشهورترین نماینده ی ادبیات رئالیستی این دیاررا در قرن19م.به خود اختصاص داده .(غزل.مخمس.وقطعه.تشکیل داده اند.

 

ایکی شعر کتابدان

غزل:

نه قدر کی فلکین ثابت وسیاره سی وار

اول قدر سینه ده غمزه ن اوخونون یاره سی وار

 

ده گیل افلاکیده کوکب گورونن چرخ بلند

اولوبان دیده سراپا سنه نظاره سی وار

 

روز گاری قارا دائم گئجه سی تار گچیر

هر کیمین عشقده بیر یار ستمکاره سی وار

 

نئجه قان جوشه گلیب ائیله مه سین اه و فغان؟

کونلومون دیده ی گریان کیمی فواره سی وار

 

اول غزلدیر کی بو واضح دئدی بیر درد اهلی

ظاهرا لاله اطاقینداقوناق-قاره سی وار.

 

چارپارا:

آزادلیق رمزیدیر شوخ سرو آغاجی

اگیلیب بوداغی توخونماز یئره

آردینجا جذب ائدیب او نظر لری

دائما اوجالار نورلو گویلره

 

فیرتینامی قوپدو.کولگه می اسدی

توکولمز یارپاغی اگیلمز قدی

بیلمز بودنیادا ریاکارلیقی

علوی دیر نجیب دیر اونون وارلیقی

 

 قاریشیق حیاتین غمینده ن اوزاق

ساکت مزارلیقدان گویلره قالخار

یئرین کولگه سینه کیم گلسه قوناق

دالینجا گویلره بویلانار باخار

 

بیر یاشیل قله دیر-امید قله سی.

اوجالیب تپه سی عرشه دایانار

آلتیندا گمیرر قوردلار مزارین

اوستونده اولدوزلار سایریشیب یانار.